داستان مرسدس بنز C111 موتور روتاری؛ سوپراسپرت آلمانی که تولید نشد اما به ارزش میلیون دلاری رسید
مرسدس بنز C111 با پیشرانه چهارروتور وانکل به حراج گذاشته میشود؛ سوپراسپرت افسانهای که هرگز به تولید انبوه نرسید؛ اما حالا گرانتر فراری است.
مرسدس بنز تصمیم گرفته است یکی از خاصترین و کمیابترین خودروهای تاریخ خود را برای نخستین بار در اختیار مجموعهداران خصوصی قرار دهد. مرسدس بنز C111-II مدل ۱۹۷۰، یک سوپراسپرت آزمایشی با طراحی آیندهنگرانه و پیشرانه چهارروتور وانکل، قرار است در تاریخ ۳ فوریه ۲۰۲۷ در حراجی RM Sotheby's در کاخ لوور پاریس به فروش برسد. این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که هیچیک از نمونههای C111 تاکنون از مالکیت مرسدس بنز خارج نشدهاند.
مطالب مرتبطچرا مرسدس بنز 300SL از درهای پروانه ای استفاده می کرد؟
مزدا 787B چگونه تنها خودروی روتاری برنده لمان شد؟
این خودرو نهتنها یکی از مهمترین پروژههای مهندسی مرسدس بنز در دهه ۱۹۷۰ محسوب میشود، بلکه نماینده دورانی است که خودروسازان بزرگ جهان به دنبال یافتن فناوریهای جدید برای آینده صنعت خودرو بودند. مرسدس بنز نیز در آن زمان تصور میکرد پیشرانه وانکل میتواند جایگزین مناسبی برای موتورهای پیستونی متداول باشد.
کپی لینکمشخصات فنی مرسدس بنز C111-II مدل ۱۹۷۰
برند | مرسدس بنز |
مدل | C111-II |
سال ساخت | ۱۹۷۰ |
نوع خودرو | سوپراسپرت مفهومی و آزمایشی |
نوع پیشرانه | وانکل چهارروتور |
حجم موتور | ۲.۴ لیتر |
حداکثر قدرت | ۳۵۰ اسب بخار |
حداکثر گشتاور | اعلام نشده |
گیربکس | دستی ۵ سرعته ZF |
محور محرک | محور عقب |
وزن | ۱۲۴۰ کیلوگرم |
حداکثر سرعت | ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت |
ظرفیت باک | ۱۱۶ لیتر |
جنس بدنه | پلاستیک تقویتشده با الیاف شیشه |
زمان معرفی خانواده C111 | ۱۹۶۹ |
قیمت تخمینی حراج | ده میلیون یورو |
تاریخ حراج | ۳ فوریه ۲۰۲۷ |
نکته مهم اینکه مرسدس بنز هنوز گشتاور دقیق پیشرانه این نمونه را اعلام نکرده است. همچنین خودرو هیچگاه بهعنوان محصول تجاری عرضه نشد و بنابراین قیمت کارخانهای یا قیمت فروش اولیهای برای آن وجود ندارد.
کپی لینکطراحی آیندهنگرا برای جانشین معنوی 300 SL
داستان C111 به سال ۱۹۶۹ بازمیگردد؛ زمانی که مرسدس بنز در نمایشگاه بینالمللی خودروی فرانکفورت از نسل نخست این خودرو رونمایی کرد. طراحی آن بهشدت متفاوت از محصولات متعارف مرسدس بنز در آن دوران بود و نشان میداد این شرکت قصد دارد مرزهای طراحی و مهندسی خودروهای اسپرت را جابهجا کند.
طراحی بدنه با خطوط گوهای، ارتفاع کم، چراغهای مخفیشونده و درهای گالوینگ، ظاهری شبیه خودروهای مفهومی علمیتخیلی به C111 بخشیده بود. این درها یادآور مرسدس بنز 300 SL افسانهای بودند و قرار بود ارتباطی میان میراث مسابقهای گذشته و آینده خودروهای اسپرت این شرکت ایجاد کنند.
بدنه خودرو از پلاستیک تقویتشده با الیاف شیشه ساخته شده بود؛ مادهای که در آن زمان به دلیل وزن پایین و قابلیت شکلدهی مناسب، گزینه جذابی برای ساخت خودروهای آزمایشی محسوب میشد. در زیر این بدنه نیز یک ساختار فولادی قرار داشت.
رنگ نارنجی متالیک خاص خودرو که با نام Weißherbst شناخته میشد، یکی دیگر از ویژگیهای شاخص این خانواده بود و باعث میشد C111 در نمایشگاهها و رویدادهای خودرویی بهسرعت جلب توجه کند.
کپی لینکپیشرانه چهارروتور وانکل؛ فناوری متفاوت مرسدس بنز
مهمترین ویژگی فنی C111-II، پیشرانه ۲.۴ لیتری وانکل چهارروتور آن است. این موتور در مرکز خودرو نصب شده و توانایی تولید ۳۵۰ اسب بخار قدرت را دارد. با توجه به وزن ۱۲۴۰ کیلوگرمی، نسبت قدرت به وزن این سوپراسپرت به حدود ۲۸۲ اسب بخار به ازای هر تن میرسد؛ رقمی قابلتوجه برای یک خودروی آزمایشی متعلق به اوایل دهه ۱۹۷۰.
پیشرانه وانکل برخلاف موتورهای احتراق داخلی متداول، از پیستونهای رفتوبرگشتی استفاده نمیکند. در این فناوری، روتورهایی با شکل هندسی خاص درون محفظهای بیضیشکل حرکت دورانی دارند و فرآیندهای مکش، تراکم، احتراق و تخلیه را انجام میدهند.
مهمترین مزیت این ساختار، تعداد کمتر قطعات متحرک و ابعاد جمعوجور موتور است. در نتیجه، مهندسان میتوانستند پیشرانهای با قدرت بالا را در فضایی کوچکتر نسبت به بسیاری از موتورهای پیستونی جای دهند. C111-II با این موتور قادر بود به حداکثر سرعت ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند؛ عملکردی که در دهه ۱۹۷۰ بسیار چشمگیر بود.
البته فناوری وانکل مشکلات مهمی نیز داشت. فرسایش آببندهای روتور، مصرف سوخت بالا، افزایش مصرف روغن و دشواری دستیابی به دوام طولانیمدت از جمله چالشهای این پیشرانه بودند. این مشکلات با استانداردهای سختگیرانه مرسدس بنز در زمینه قابلیت اطمینان و دوام محصولاتش سازگاری نداشتند.
کپی لینکچرا C111 هیچوقت تولید انبوه نشد؟
با وجود استقبال گسترده از طراحی و فناوری C111، مرسدس بنز هرگز تصمیم نگرفت آن را به یک محصول تولید انبوه تبدیل کند. یکی از دلایل اصلی، مشکلات فنی پیشرانه وانکل بود. مهندسان نتوانستند دوام و مصرف سوخت این موتور را به سطح مورد انتظار شرکت برسانند. از سوی دیگر، بحران نفتی سال ۱۹۷۳ و افزایش اهمیت بهرهوری سوخت، شرایط را برای ادامه توسعه این فناوری دشوارتر کرد.
مرسدس بنز حتی نصب پیشرانه V8 را نیز روی برخی نمونههای آزمایشی بررسی کرد، اما تغییر موتور به معنای نیاز به بازنگری گسترده در ساختار خودرو، سیستم تعلیق و سایر بخشهای مهندسی بود. در مجموع، تنها ۱۷ دستگاه از نسخههای مختلف خانواده C111 ساخته شد. یک دستگاه برای آزمایشهای تصادف استفاده شد و سه نمونه دیگر در دهه ۱۹۷۰ از بین رفتند. ۱۳ دستگاه باقیمانده در مجموعه خودروهای تاریخی مرسدس بنز نگهداری میشوند.
کپی لینکخودروی شماره ۳۳؛ نمونهای که به حراج میرود
خودرویی که قرار است در پاریس به فروش برسد، سومین دستگاه تولیدشده از نسل دوم C111 است و در اسناد داخلی مرسدس بنز با شماره ۳۳ شناخته میشود. ساخت این نمونه از مارس ۱۹۷۰ آغاز شد و در ابتدا با رنگ خاص Weißherbst عرضه شد. فضای داخلی آن نیز از صندلیهای اسپرت با پوشش چهارخانه خاکستری و سفید، فرمان ایمنی چهارشاخه و سیستم صوتی Becker Europa بهره میبرد.
در آگوست ۱۹۷۰، پیشرانه ۲.۴ لیتری چهارروتور با کد M 950 W 48 روی این خودرو نصب شد. این نمونه علاوه بر نمایش تواناییهای فنی C111، در برنامههای آزمایشی مختلف مرسدس بنز مورد استفاده قرار گرفت. مهندسان از آن برای بررسی نحوه تخلیه یکنواخت دو مخزن سوخت جانبی با ظرفیت مجموع ۱۱۶ لیتر، اندازهگیری دمای بخش بار عقب و انجام آزمایشهای رانندگی در پیست هوکنهایم استفاده کردند.
یکی از نکات جالب درباره این خودرو، آزمایش سیستم ترمز ضدقفل ABS در دهه ۱۹۷۰ است. این فناوری در آن زمان هنوز در مراحل توسعه قرار داشت و روی C111 مورد بررسی قرار گرفت؛ هرچند سیستم ABS این نمونه در شرایط فعلی فعال نیست. این خودرو در سال ۱۹۷۲ روی جلد مجلات مختلف ظاهر شد. حتی موزیسینهای بزرگ مثل هربرت فون کارایان، رهبر ارکستر مشهور، در پیست آزمایشی اشتوتگارت با این خودرو دیدار کردند. در نهابت C111 شماره ۳۳ در سال ۱۹۷۵ به مجموعه خودروهای تاریخی مرسدس بنز پیوست و از زمان افتتاح موزه مرسدس بنز در سال ۲۰۰۶، در بخش طراحی و میراث این برند به نمایش گذاشته شد.
کپی لینکبازسازی در سال ۲۰۲۴ و حفظ اصالت خودرو
مرسدس بنز در سال ۲۰۲۴ عملیات بازسازی این خودرو را در مرکز Mercedes-Benz Classic در فلباخ انجام داد. در این پروژه تلاش شد اصالت ظاهری خودرو حفظ شود و برخلاف بسیاری از پروژههای بازسازی، آثار طبیعی گذر زمان روی بدنه و کابین از بین نرود. در مقابل، مجموعه انتقال قدرت بهطور گسترده مورد بازبینی و تعمیر قرار گرفت تا خودرو دوباره قابلیت حرکت داشته باشد. همچنین یک سیستم اطفای حریق در محفظه موتور نصب شد.
در همان سال، C111 شماره ۳۳ در رویداد معتبر Pebble Beach Concours d'Elegance به نمایش درآمد. طبق اطلاعات ثبتشده هنگام عکاسی در اکتبر ۲۰۲۶، کیلومترشمار خودرو عدد ۱۵ هزار و ۳۹۱ مایل، معادل حدود ۲۴ هزار و ۷۶۹ کیلومتر را نشان میداد.
کپی لینکقیمت مرسدس بنز C111-II چقدر خواهد بود؟
مهمترین بخش خبر، تصمیم مرسدس بنز برای فروش این خودروی تاریخی است. حراج در تاریخ ۳ فوریه ۲۰۲۷ و همزمان با برگزاری نمایشگاه خودروهای کلاسیک Rétromobile پاریس در مجموعه کاخ لوور برگزار خواهد شد. قیمت پایه یا برآورد رسمی فروش هنوز اعلام نشده است. با این حال، انتظار میرود ارزش این خودرو به ده میلیون یورو برسد. اهمیت تاریخی، کمیاب بودن، اصالت فنی و مالکیت کارخانهای آن میتوانند رقابت سنگینی میان مجموعهداران ایجاد کنند.
مرسدس بنز همچنین تعهد داده است که طی ۲۵ سال آینده نمونه دیگری از خانواده C111 را به فروش نرساند. بنابراین، حراج پیشرو دستکم تا سال ۲۰۵۲ تنها فرصت خرید یکی از این خودروهای افسانهای از مجموعه رسمی مرسدس بنز خواهد بود. درآمد حاصل از فروش نیز صرف پروژه Mercedes-Benz Museum 2.0 میشود؛ طرحی برای مدرنسازی موزه این شرکت در اشتوتگارت و توسعه امکانات دیجیتال آن. یکی از بخشهای مهم این پروژه، ساخت نسخه دیجیتال دوقلوی موزه است تا علاقهمندان در سراسر جهان بتوانند بدون حضور فیزیکی، از میراث تاریخی مرسدس بنز بازدید کنند.
کپی لینکتماشا کنید؛ مرسدس بنز C111-II شاهکار مهندسی با ارزش کلکسیونی
مرسدس بنز C111-II را نمیتوان صرفاً یک سوپراسپرت قدیمی دانست. این خودرو نمادی از دورانی است که مهندسان صنعت خودرو با جسارت به دنبال فناوریهای متفاوت بودند. پیشرانه چهارروتور وانکل، بدنه سبک فایبرگلاس، طراحی گوهای و سرعت ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت، مجموعهای از نوآوریها را در یک خودرو گرد هم آوردهاند.
۰:۰۰ / ۰:۰۰لایکاگرچه C111 هرگز به خط تولید نرسید، اما تأثیر آن بر تاریخ مهندسی مرسدس بنز غیرقابل انکار است. اکنون فروش یکی از ارزشمندترین نمونههای این خانواده، پس از بیش از نیم قرن نگهداری در مجموعه کارخانه، فصل تازهای در داستان این سوپراسپرت افسانهای رقم خواهد زد.
