چرا BYD، جیلی و چانگان متحد شدند؟ پشت‌پرده عجیب معماری باتری مشترک و جایزه دولتی!

در تازه‌ترین دوره جوایز مهندسی دولتی چین که در روز 13 ژوئیه 2026 منتشر شد، پروژه‌هایی در حوزه معماری‌های باتری و سامانه‌های شارژ فوق‌سریع بالاترین نشان‌های سطح دولتی را دریافت کردند و نقشه راه مشترکی برای ایمنی و شارژ سریع در صنعت خودروی برقی تعیین کردند.

جوایز دولتی و محورهای فنی مورد تقدیر

هیأت اعطاکننده جوایز State Science and Technology Progress Awards، پروژه‌هایی در زمینه جوشکاری سازه‌ای، طراحی چرخۀ حرکتی هوشمند الکتریکی و سامانه‌های مدیریت حرارتی با ظرفیت بالا را به‌عنوان دستاوردهای محوری معرفی کرد. این تقدیرها نشان می‌دهد که موفقیت‌ها نتیجه همکاری گسترده میان چند شرکت و موسسه تحقیقاتی بوده و نه انحصار یک تولیدکننده منفرد.

در بیانیه‌های رسمی آمده است که محور اصلی قدردانی‌ها، سامانه‌های کنترل حرارتی توانمند برای مدیریت جریان‌های الکتریکی با شدت بالا بود؛ زیرساختی که اساس ایمنی و دوام باتری‌های پرتوان را شکل می‌دهد.

پیشرفت‌های پایه‌ای در پروژه باتری‌های ایمن و با عمر طولانی

پژوهش‌های بنیادی مربوط به پروژه باتری‌های توان بالا، ایمن و با عمر طولانی به‌صورت مشترک توسط کنسرسیومی شامل Changan Automobile، China Automotive Engineering Research Institute، Calb و BYD انجام شد. این همکاری چارچوب استانداردهایی را تعریف کرد که امکان بهره‌برداری از سلول‌ها در شبکه‌های شارژ با جریان بالا را فراهم می‌کند و هم‌زمان پوششی ساختاری برای جلوگیری از تشکیل واکنش‌های خورنده در سلول‌ها ایجاد می‌کند.

نتیجه این تحقیق، تدوین پروتکل‌هایی بود که به خودروسازها اجازه می‌دهد تا با حفظ شکل و شیمیِ اختصاصی هر سازنده، از مزایای شارژ سریع و ایمنی یکپارچه استفاده کنند.

نقش نرم‌افزار در کنترل حرارتی: پایش میلی‌ثانیه‌ای برای جلوگیری از نقاط داغ

یکی از نقاط برجسته این دستاوردها، سامانه‌های ردیابی دما است که قادرند دمای سلول‌ها را چندین بار در ثانیه اندازه‌گیری کنند؛ قابلیتی که برای جلوگیری از ایجاد نقاط داغ حیاتی محسوب می‌شود. مقررات سخت‌گیرانه نیز الزام می‌کنند که دمای سلول‌ها در حین شارژ تحت 65°C باقی بماند تا خطر افت کارایی یا اتصال کوتاه کاهش یابد.

تفاوت مهم این موفقیت این است که اختراعِ برنده درواقع یک سامانه نرم‌افزاری است که قواعد پایش و واکنش به داده‌های باتری را تا سطح میلی‌ثانیه استاندارد می‌کند. این نرم‌افزار پیش از رسیدن دما به آستانۀ بحرانی، فرمان فعال‌شدن سیستم خنک‌کننده را صادر می‌کند و بنابراین فرسایش یا آسیب الکتروشیمیایی کاهش می‌یابد، بدون آنکه تولیدکنندگان مجبور به یکسان‌سازی کامل شکل فیزیکی سلول‌ها شوند.

حفظ تنوع طراحی: چگونه BYD، چانگان و جیلی نسخه‌های متفاوتی از باتری را نگه می‌دارند

وفاداری به لایهٔ نرم‌افزاریِ استاندارد به معنی آن است که فرم‌فکتورها و خواص شیمیایی سلول‌ها می‌توانند بسیار متفاوت باقی بمانند. برای نمونه، BYD همچنان از سلول‌های LFP کشیده و مستطیلی استفاده می‌کند که به‌صورت تیغه‌ای بلند طراحی شده و نقش باربری سازه‌ای را نیز ایفا می‌کند؛ مفهومی که عموماً با نام Blade battery شناخته می‌شود.

در مقابل، Changan بر طراحی سلول‌های با پایداری بالا تمرکز کرده که دارای حد دوام 5,000 سیکل هستند؛ فناوری‌ای که این شرکت تحت عنوان Golden Shield برای محصولات سواریِ برند Deepal خود به‌کار می‌برد و هم‌اکنون دریافت جایزۀ دولتی را به‌عنوان تاییدی بر این ادعا اعلام کرده است.

از سوی دیگر، پلت‌فرم‌های با پذیرش‌پذیری بالا که در پروژه‌های چندبرندی پشتیبانی می‌شوند، از معماری‌های کوتاه‌تیغه‌ایِ جیلی نیز حمایت می‌کنند؛ جیلی در طول آزمایش‌های اعتبارسنجی دولتی به ورودی اوج 1,093 kW دست یافت که به‌عنوان رکورد تست‌شده ثبت شده است.

این رویکرد موجب شده تا در بازار داخلی تقریباً 100,000 خودروی مجهز به قابلیت شارژ فلش به‌صورت عملیاتی تردد کنند؛ آماری که نشان از انتقال موفق فناوری‌های آزمایشی به محصولات خرده‌فروشی دارد.

شاسی هوشمند و طراحی تحمل خطا برای عملکرد ایمن در شرایط اضطراری

در بخش دیگری از جوایز، سیستم‌های شاسی الکتریکی هوشمند که قابلیت تحمل خطا و یکپارچگی ساختاری را بهبود می‌بخشند، نیز مورد تقدیر قرار گرفتند. این پروژه مشترک با مشارکت دانشگاه Tsinghua و خودروسازانی نظیر BYD، Geely و Great Wall Motors توسعه یافته است.

تمرکز فنی در این حوزه بر طراحی fail-operational است؛ یعنی سیستمی که حتی در صورت اختلال در خطوط دیجیتال اصلی هم قادر به حفظ کنترل وسیله نقلیه باشد. برای دستیابی به این هدف، از ترمز الکترومکانیکی با بالاترین سطوح ایمنی عملکردی استفاده می‌شود تا در هر سناریو فرمان‌پذیری و توقف امن تضمین گردد.

این پیکربندی‌های شاسی هوشمند افزون بر افزایش ایمنی، با بهره‌گیری از الگوریتم‌های پیشرفته بازیابی انرژی ترمزی (regenerative braking) مصرف انرژی را بهینه می‌کنند و در شرایط رانندگی شهری تا 15% برد عملیاتی را افزایش می‌دهند. این ویژگی‌ها در هماهنگی با سیستم‌های کمک راننده خودکار برای کنترل پیچ‌های با سرعت بالا و پایداری جانبی در پلت‌فرم‌های پریمیوم آینده عمل می‌کنند.

استانداردهای تولید پیشرفته و کنترل حلقه‌بسته در خطوط جوشکاری

افزون بر توسعه محصول، پروژه‌هایی که به بهبود فرایندهای تولید پرداخته‌اند نیز مورد توجه قرار گرفتند؛ به‌خصوص خطوط تولید دقیق که امکان ساخت اجزای سازه‌ای سبک و با دیواره‌های نازک را فراهم می‌کنند. یک پروژه مهندسی راهکارهای پایش بسته‌مکانی (closed-loop) را برای خطوط جوش مقاومت معرفی کرد تا تاب‌برداشتن سازه هنگام مونتاژ از بین برود.

سیستم‌های خودکار معرفی‌شده قادرند جریان‌های الکتریکی را در لحظه تغییر دهند تا یکنواختی اتصال بین ورق‌های فولاد با استحکام بالا و آلومینیوم تضمین شود؛ تدبیری که موجب کاهش معیوب‌ها در چندین خط تولید و کارخانۀ مونتاژ شد و کیفیت ساخت را به‌صورت مقیاس‌پذیر ارتقا داد.

گسترش زیرساخت شارژ پرتوان و تاثیر آن بر شبکه و بازار

این پیشرفت‌های فناورانه مستقیماً از به‌کارگیری سریع زیرساخت شارژ پرتوانِ داخلی پشتیبانی می‌کنند. خودروسازان هم‌اکنون به‌سرعت شبکه‌های پرقدرت رقابتی را توسعه می‌دهند و پایانه‌هایی نصب می‌کنند که قادرند تا 1,500 kW خروجی اوج را تحویل دهند. چنین سخت‌افزارهای پرقدرتی برای کاهش زمان شارژ طراحی شده‌اند و در عین حال تضمین می‌کنند که سرعت پذیرش شبکه افزایش یابد بدون آنکه دوام باتری در بلندمدت به خطر افتد.

این مجموعه همگراییِ فناوری محصول و زیرساخت، بازار داخلی را برای پذیرش گسترده‌تر خودروهای دارای قابلیت شارژ سریع آماده می‌سازد و فرصت‌های رقابتی جدیدی برای بازیگران مختلف زنجیره تأمین فراهم می‌آورد.

تحلیل صنعتی: استانداردسازی نرم‌افزار، حفظ رقابت سخت‌افزاری

یک پیام کلیدی از این مجموعه جوایز این است که دولت و صنعت به‌دنبال ایجاد تعادل میان استانداردسازی ایمنی و آزادی طراحی تجاری هستند. با جدا کردن پروتکل‌های کنترلی نرم‌افزاری از لایهٔ سخت‌افزاری، کنسرسیوم‌ها توانسته‌اند یک نقشهٔ راه مشترک ایمنی ایجاد کنند در حالی که تنوع در شکل سلول‌ها، خواص شیمیایی و چیدمان بسته‌بندی به‌عنوان مزیت رقابتی شرکت‌ها حفظ شود.

این مدل همکاری می‌تواند هزینه‌های تطبیق استانداردها را کاهش دهد، ورود به بازار را تسهیل کند و در عین حال از رقابت نوآورانه میان تولیدکنندگان حمایت کند؛ موضوعی که در بلندمدت به مصرف‌کننده نهایی و توسعه زیرساخت سراسری منفعت خواهد رساند.

مسیر پیش‌رو و نکات مقرراتی

انتظار می‌رود که اجرای پروتکل‌های نرم‌افزاری استاندارد و افزایش پذیرش ایستگاه‌های شارژ پرتوان، چارچوب‌های نظارتی جدیدی را نیز ایجاب کند تا تعادل میان سرعت شارژ و دوام باتری حفظ شود. تجمیع داده‌های عملیاتی از خودروهای در تردد—از جمله سامانه‌های ردیابی دما و مدیریت حرارتی—می‌تواند مبنای به‌روزرسانی مقررات و بازنگری استانداردهای ایمنی شود.

به‌روزرسانی این خبر در ساعت 14:30 زمان چین در روز 13 ژوئیه نیز نشان می‌دهد که روند تکمیل اسناد و انتشار جزئیات فنی در جریان است و تحلیلگران بازار و ناظران صنعتی نیاز به پیگیری مستمر برای درک تأثیرات میدانی این نوآوری‌ها دارند.

نهایتاً، ترکیب پیشرفت‌های نرم‌افزاری، طراحی سلولی متنوع و ارتقای فرایندهای تولید، تصویری از آینده‌ای را ترسیم می‌کند که در آن ایمنی، سرعت شارژ و دوام باتری به‌صورت هماهنگ رشد می‌کنند و صنعت خودروی برقی چین را در مسیر رقابت جهانی تقویت می‌نمایند.

تازه‌ترین اخبار، مقالات و ویدئوهای تخصصی دنیای خودرو را در کانال تلگرام، اینستاگرام، روبیکا، بله و ایتا چرخان دنبال کنید.

مقالات مرتبط

• فولکس‌واگن ID. Cross جدید؛ ارزان‌ترین شاسی‌بلند برقی اروپا
• شکست تعلیق بادی Xpeng X9 در موج گرما؛ مالکان از سقوط شاسی و نشت هوا خبر می‌دهند
• پادشاه فضا از راه رسید؛ Zeekr 9X با کابین لوکس و فضای خیره‌کننده ۱.۴ متری در ردیف عقب

درباره نویسنده

رضا مسلمی پور

دیدگاه‌ خود را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نام

ایمیل

وبگاه

Δ