راز آتش‌سوزی‌های GAC Aion S فاش شد؛ چه چیزی در باتری‌ها می‌گذرد؟

یک بحران کیفیتی گسترده در خودروهای برقی سری Aion S شرکت GAC پدیدار شده است؛ مالکان تعداد زیادی از خودروها از عیوب جدی باتری شامل ورم کردن پک، نشت الکترولیت و حتی پارگی سلولی خبر داده‌اند که در مواردی منجر به قطع ناگهانی قدرت حین حرکت شده است.

مشخصات فنی و نوع سلول معیوب

بررسی‌های فنی نشان می‌دهد منشاء مشکل از سلول‌های لیتیوم‌فروسی 177Ah است که توسط شرکت CALB تولید شده‌اند. این نوع سلول‌ها از خانواده LFP (Lithium Iron Phosphate) به‌حساب می‌آیند، سیستمی که معمولاً به‌خاطر پایداری شیمیایی و طول عمر معروف است، اما در این پرونده عیوبی همچون ورم پک، نشت مایع داخل سلول و حتی پارگی مکانیکی سلول گزارش شده است.

این عیوب باعث شده برق‌رسانی به موتور مختل شود و خودروها هنگام حرکت دچار قطع قدرت شوند؛ وضعیتی که هم ایمنی راننده و سرنشینان را به خطر می‌اندازد و هم سوالات جدی درباره کیفیت تولید و کنترل فرایند در زنجیره تامین باتری مطرح کرده است.

متخصصان باتری به تحلیلگران گفته‌اند که موارد ثبت‌شده احتمالاً ناشی از چند عامل ترکیبی است: طراحی نادرست سیستم الکترولیت یا محلول‌های شوینده، عدم دقت کافی در مونتاژ سلول‌ها که می‌تواند باعث فشار داخلی و ورم شود، و فقدان آزمون‌های پیری (ageing test) یا انجام ناکافی آن‌ها در فرایند تضمین کیفیت.

دامنه رخداد و آمار شکایات

اطلاعات جمع‌آوری‌شده از پلتفرم‌های شکایتی مصرف‌کنندگان مانند 12365auto و Black Cat نشان می‌دهد که تنها در نیمه ماه گذشته 182 شکایت مرتبط با این نوع باتری ثبت شده است. این رقم در مقیاس ناوگان درگیر، بسیار قابل توجه است؛ داده‌ها نشان می‌دهد حدود 213,000 خودرو در معرض این باتری قرار دارند و نرخ کشف خرابی یا fault detection rate برابر با 4.7% اعلام شده است.

اگرچه 182 شکایت ممکن است برای برخی از مدل‌ها عدد بزرگی به نظر نرسد، اما وقتی این آمار در برابر حجم کلی خودروهای دارای این نوع باتری قرار می‌گیرد، نشان‌دهنده مشکل سیستمی و نه تنها یک مجموعه موارد منفرد است. فاصله پیمایشی خودروهای گزارش‌شده هم مهم است: اکثر عیوب در خودروهایی دیده شده که بین 150,000 تا 300,000 کیلومتر کارکرد داشته‌اند.

واکنش‌های رسمی شرکت‌ها و برنامه‌های جبرانی

در پی افزایش فشار عمومی و گزارشی که توسط رسانه دولتی چین منتشر شد، هر دو شرکت GAC Aion و CALB در تاریخ 18 ژوئیه 2026 (July 18, 2026) عذرخواهی عمومی کرده و طرح‌هایی برای جبران منتشر کردند. GAC Aion اعلام کرده باتری خودروهای متاثر تحت ضمانت تمدید شده و اکنون تا 8 سال یا 300,000 کیلومتر تحت پوشش قرار می‌گیرند؛ این پوشش شامل بازرسی و جایگزینی رایگان باتری‌های معیوب است.

علاوه بر این، GAC Aion وعده پرداخت یارانه برای خودروهایی داده که تعمیر آن‌ها بیش از پنج روز زمان ببرد تا مالکان از هزینه‌های جانبی محافظت شوند. از سوی دیگر، CALB متعهد شده که خدمات بازدید و نگهداری رایگان برای باتری‌های مورد سؤال ارائه دهد و در همکاری با خودروساز به تشخیص و ترمیم مشکلات بپردازد.

این واکنش‌ها گرچه گامی در راستای جبران خسارت به مشتریان است، اما بسیاری از تحلیلگران صنعتی معتقدند که اقدامات اعلام‌شده بیشتر روی تعمیر و پوشش کوتاه‌مدت تمرکز دارد تا پاسخ کامل به علت‌یابی ریشه‌ای که برای جلوگیری از تکرار رخداد لازم است.

تحلیل فنی علل ریشه‌ای و سناریوهای محتمل

تجزیه و تحلیل کارشناسان به چند محور اصلی اشاره می‌کند که هرکدام می‌توانند به طور مستقیم یا به‌صورت ترکیبی منجر به عیوب گزارش‌شده شوند. اولین محور به طراحی شیمیایی و ساختار داخلی سلول مرتبط است: اگر فرمولاسیون الکترولیت یا ترکیب افزودنی‌ها مناسب نباشد، با گذشت زمان واکنش‌های جانبی افزایش یافته و منجر به تولید گاز یا تجزیه ساختار کاتد/آند می‌شود که نهایتاً باعث ورم پک و نشت می‌شود.

محور دوم به دقت مونتاژ و کنترل کیفی خط تولید مربوط می‌شود؛ اگر پرسینگ الکترودها، لحیم‌کاری یا بسته‌بندی سلولی به طور دقیق انجام نشود، نقاط ضعف مکانیکی یا الکتریکی ایجاد می‌شود که در شرایط چرخه‌های مکرر شارژ و دشارژ خود را نشان می‌دهد. محور سوم مرتبط با آزمون‌های پیری و استرس است: نبود یا ناکافی بودن تست‌های شبیه‌سازی طول عمر می‌تواند باعث شود خطاها تا کیلومترهای بالا پنهان بمانند و تنها پس از صدها هزار کیلومتر کارکرد آشکار شوند.

پیامدهای مالی و مقایسه با پرونده‌های پیشین صنعت

ابعاد مالی این بحران بسیار قابل توجه است. هرچند GAC Aion و CALB به‌جای فراخوان رسمی سراسری (recall) برنامه تمدید ضمانت و تعمیرات را انتخاب کرده‌اند، شمار بالای خودروهای درگیر—بیش از 213,000 دستگاه—بار مالی سنگینی بر دوش دو شرکت می‌گذارد. برای درک بهتر مقیاس، پرونده پیشین اختلاف باتری بین شرکت VREMT متعلق به Geely و Sunwoda با تسویه‌ای به مبلغ 2.314 میلیارد یوآن (حدود 340 میلیون دلار آمریکا) پایان یافت.

با توجه به اینکه تعداد خودروهای کنونی بسیار بیشتر از آن پرونده است، تخمین زده می‌شود هزینه‌های این بحران بتواند از آن رقم فراتر رود. این موضوع فشار مالی شدیدی ایجاد می‌کند؛ به‌خصوص که عملکرد مالی اخیر دو شرکت نیز به‌طور مضاعف حساس است: گزارش مالی CALB نشان می‌دهد سود کل آن برای سال مالی 2025 برابر با 2.095 میلیارد یوآن (حدود 308 میلیون دلار) بوده است، در حالی که GAC اخیراً هشداری درباره عملکرد نیمه اول سال صادر کرده و پیش‌بینی می‌کند زیان خالص بین 4 تا 4.5 میلیارد یوآن (تقریباً 588 تا 662 میلیون دلار) ثبت کند.

جایگاه CALB در بازار و ریسک‌های زنجیره تامین

شرکت CALB در رتبه‌بندی تولیدکنندگان باتری بر اساس حجم نصب، در جایگاه چهارم قرار دارد و سهم بازار آن حدود 6.3% برآورد می‌شود؛ این رقم CALB را هم‌رده با شرکت Gotion High-tech و در پشت سر غول‌هایی مانند CATL و BYD قرار می‌دهد. جایگاه مهم CALB در زنجیره تامین خودروسازان چینی به این معناست که مشکلات کیفیتی در محصولات این شرکت می‌تواند اثرات گسترده‌ای روی اعتماد مشتریان و تصمیم‌گیری‌های خرید داشته باشد.

از سوی دیگر، خودروسازانی که به این تامین‌کننده متکی هستند ممکن است در معرض ریسک تولید، تحویل و بازاریابی ضعیف قرار بگیرند که در بلندمدت می‌تواند رقابت‌پذیری آن‌ها را کاهش دهد. این وضعیت نشان می‌دهد نظارت دقیق‌تر روی خطوط تولید باتری و استانداردهای پذیرش قطعات در کارخانه‌های خودروساز امری حیاتی است.

پیامدهای ایمنی، قانونی و اعتبار برند

عیوبی که منجر به قطع ناگهانی برق در حین حرکت شده‌اند، پیامدهای ایمنی مستقیم دارند و ممکن است مراجع نظارتی را به واکنش وادار کند. اگر بازرسی‌های مستقل نشان دهد که مشکل گسترده و مرتبط با نقص طراحی یا تولید بوده است، احتمالاً پای سازمان‌های تنظیم‌گر به موضوع باز خواهد شد و این می‌تواند فشار برای فراخوان وسیع یا تحمیل جریمه‌ها را افزایش دهد.

از منظر اعتبار برند، حتی اگر هزینه‌های مالی مستقیم قابل محاسبه باشند، زیان بلندمدت به اعتماد مشتریان و تصویر عمومی شرکت‌ها ممکن است بیش از هزینه مستقیم تعمیرات باشد. کاهش ارزش بازاری و دشواری در فروش محصولات جدید، پیامدهایی است که در تحلیل بلندمدت باید در نظر گرفته شود.

چه مراحلی باید طی شود؛ توصیه‌های فنی و مدیریتی

برای مهار بحران و جلوگیری از تکرار، چند اقدام کلیدی پیشنهاد می‌شود: اجرای فوری و فراگیر آزمون‌های تخلیه، شارژ و پیری شبیه‌سازی‌شده روی نمونه‌های تولید؛ بازبینی طراحی سیستم الکترولیت و بسته‌بندی سلولی؛ افزایش کنترل فرایندهای مونتاژ و کنترل کیفیت نهایی؛ و راه‌اندازی یک پایگاه داده میدانی برای ثبت دقیق‌تر گزارش‌های خرابی و تحلیل‌های ریشه‌ای.

همچنین لازم است خودروساز و تامین‌کننده همکاری گسترده‌تری با مراکز آزمایشی مستقل و نهادهای مقرراتی برقرار کنند تا نتایج شفاف و قابل اتکا منتشر شود؛ شفافیت در اطلاع‌رسانی می‌تواند تا حدی از ضربه به اعتماد عمومی بکاهد و مسیر حل‌وفصل حقوقی را تسهیل کند.

اهمیت رخداد برای بازار خودروهای برقی چین و خارجی

چین به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار خودروهای برقی جهان، میزبان زنجیره تامین پیچیده‌ای است که ضربه به یکی از قطعات کلیدی آن می‌تواند اثرات موجی بر کل اکوسیستم داشته باشد. چنین بحران‌هایی نه‌تنها بر فروش و پس‌انداز مصرف‌کننده تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند توجه سرمایه‌گذاران، سیاست‌گذاران و شرکای خارجی را به ریسک‌های مرتبط با تامین و کیفیت معطوف کند.

در کوتاه‌مدت، کنترل خسارت و تامین خدمات به مشتریان اهمیت حیاتی دارد؛ اما در میان‌و‌بلندمدت، بازنگری فرآیندهای توسعه محصول، افزایش استانداردهای آزمون و شفافیت در زنجیره تامین برای حفظ جایگاه رقابتی و جلوگیری از تکرار اتفاقات مشابه ضروری خواهد بود.

هم‌اکنون این موضوع در مرکز توجه کاربران، سرمایه‌گذاران و ناظران صنعت قرار دارد و پیگیری نحوه اجرای طرح‌های اعلام‌شده توسط GAC Aion و CALB و نتایج آن‌ می‌تواند نشان‌دهنده آینده این پرونده باشد.

تازه‌ترین اخبار، مقالات و ویدئوهای تخصصی دنیای خودرو را در کانال تلگرام، اینستاگرام، روبیکا، بله و ایتا چرخان دنبال کنید.

مقالات مرتبط

• پیش‌فروش رسمی جیلی گلکسی TT Ultra با پیشرانه برقی 16 در 1 جهان؛ مشخصات، قیمت و عملکرد کامل
• نسخهٔ مایباخ از مرسدس GLS برای نخستین‌بار چهره‌اش را نشان داد
• رسمی: شرکت تیونینگ افسانه‌ای هوندا ‘Hondata’ به مالکیت گروه EPT درآمد

درباره نویسنده

رضا مسلمی پور

دیدگاه‌ خود را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نام

ایمیل

وبگاه

Δ