

ابهام قیمت خودرو در قراردادهای مشارکت در تولید؛ مشتریان انتظار این مقدار از افزایش قیمت را نداشتند!
از| 1405-05-06 | 4 دقیقه برای مطالعهنامه اخیر شورای رقابت، برخلاف گمانهزنیهای گسترده، تغییری در رویه فروش خودروسازان ایجاد نکرده و صرفا بر لزوم اطلاعرسانی شفاف به خریداران تاکید دارد. این شورا صریحا اعلام کرده که مصوبه ۴۷۳، قراردادهای موسوم به «مشارکت در تولید» را دربر نمیگیرد؛ موضوعی که همچنان سوالات مهمی را درباره سازوکار تعیین قیمت نهایی خودرو بیپاسخ گذاشته است. در ابلاغیهای که شورای رقابت خطاب به خودروسازان صادر کرده، از آنها خواسته شده که در فراخوانها و متن قراردادهای فروش، بهصراحت قید کنند که این نوع قراردادها مشمول مصوبه ۴۷۳ نیستند.


در هفتههای اخیر، خودروسازان بزرگی همچون ایرانخودرو و سایپا، سهم قابلتوجهی از محصولات خود را از طریق قراردادهای مشارکت در تولید به متقاضیان عرضه کردهاند. در این روش، خریدار در زمان ثبتنام، تنها بخشی از بهای خودرو را پرداخت میکند و مابقی مبلغ، بر اساس قیمت روز زمان تحویل محاسبه خواهد شد. این رویه، پرسشهای جدی درباره تفاوت آن با پیشفروشهای سنتی و نیز میزان حمایتهای قانونی از خریداران دچار ابهام کرده است.


شورای رقابت با استناد به مصوبه ۸۳۶، تاکید کرده که مصوبه ۴۷۳ صرفا ناظر بر قراردادهای پیشفروش خودروهای تولید داخل است و دامنه آن به قراردادهای مشارکت در تولید تسری نمییابد. هرچند این شورا اذعان دارد که قراردادهای مشارکت در تولید نیز دارای پیشپرداخت هستند و از این حیث شباهت زیادی به پیشفروش دارند، اما از منظر مقرراتی، در چارچوب مصوبه ۴۷۳ قرار نمیگیرند. بر این اساس، خودروسازان مکلف شدهاند که در قراردادها و اطلاعیههای فروش، این نکته را بهوضوح برای مشتریان تبیین کنند.
باوجود توضیحات شورای رقابت درباره عدم شمول مصوبه ۴۷۳، همچنان ابهامات حقوقی پیرامون مبنای این شیوه فروش پابرجاست. بر اساس ماده ۵ دستورالعمل تنظیم بازار خودروهای سواری، هرگونه پیشفروش خودرو با قیمت نامشخص ممنوع اعلام شده است. این در حالی است که در قراردادهای مشارکت در تولید، قیمت قطعی خودرو در زمان ثبتنام تعیین نمیشود و به نرخ روز زمان تحویل موکول میگردد. بررسی محتوای نامه تازه شورای رقابت نشان میدهد که این نهاد، فعلا قصد توقف یا اصلاح بنیادین قراردادهای مشارکت در تولید را ندارد و رویکرد خود را بر افزایش شفافیت برای خریداران متمرکز کرده است. بدینترتیب، متقاضیان خرید خودرو باید پیش از هرگونه ثبتنام، آگاه باشند که این نوع قراردادها از حمایتها و سازوکارهای پیشبینیشده در مصوبه ۴۷۳ بیبهره خواهد بود.
سپهر دادجوی توکلی، سخنگوی شورای رقابت، با اشاره به تفاوت ماهوی میان قراردادهای پیشفروش و مشارکت در تولید، اعلام کرد که مصوبه ۴۷۳ صرفا به قراردادهای پیشفروش خودرو اختصاص دارد و شامل مشارکت در تولید نمیشود. بر اساس این مصوبه، مبلغ پیشپرداخت مشتری در زمان ثبتنام، هنگام تحویل خودرو مشمول افزایش قیمت نمیگردد و تنها ماندهٔ بدهی میتواند متناسب با نرخ تورم بخشی تعدیل شود. وی همچنین به متقاضیان هشدار داد که پیش از امضای هرگونه قرارداد، عنوان و مفاد آن را با دقت مطالعه کنند؛ چراکه از منظر حقوقی، این دو نوع قرارداد تفاوتهای اساسی داشته و مقررات مجزایی بر آنها حاکم است.
نامه اخیر شورای رقابت، هرچند تغییر محسوسی در شیوه فروش خودرو ایجاد نکرد، اما هشدار جدی به خودروسازان بود تا شرایط قراردادهای مشارکت در تولید را با زبانی روشن و بدون ابهام برای مشتریان تبیین کنند. با این حال، معضل قیمتگذاری خودرو در زمان تحویل، همچنان بهعنوان یکی از چالشهای اساسی این روش فروش باقی مانده است.


از سوی دیگر باید توجه داشت که اردیبهشت ماه امسال ایرانخودرو فروش گستردهای به شکل مشارکت در تولید انجام داد و بعد از آن قیمت محصولاتش را به شکل غیرقابل پیشبینی افزایش داد. این اتفاق باعث نارضایتی گسترده مشتریان شده و کارزارهای مختلفی شکل گرفته است. زیراکه این افراد بر اساس قیمتهای قبلی یا نهایت یک افزایش قیمت جزئی برنامهریزی کرده بودند ولی ایرانخودرو همه امید آنها برای داشتن یک خودرو صفر کیلومتر را از بین برد. بسیاری بر این باورند که باید ایرانخودرو در طرح مشارکت در تولیدی که اردیبهشت ماه برگزار است با همان قیمت قبل برای رضایت مشتریان دعوتنامهها را ارسال کند. در طول چند روز گذشته نیز چند طرح تبدیل به مشتریان طرح مادران مشارکت در تولید ارسال شد که در آن به قیمت قدیم اشاره شده بود که این ماجرا اندکی امید را در دل خریداران زنده کرد. اما اینکه برخی از خریداران با قیمت قدیم خودروشان را بهدست آورند و برخی با قیمت گرانتر تبعیض بسیار بزرگی است. نظر شما در این خصوص چیست؟ نظرات خود را از طریق بخش دیدگاهها با ما و کاربران چرخان در میان بگذارید.
تازهترین اخبار، مقالات و ویدئوهای تخصصی دنیای خودرو را در کانال تلگرام، اینستاگرام، روبیکا، بله و ایتا چرخان دنبال کنید.
مقالات مرتبط
درباره نویسنده
سعید میرزاپور
علاقه عمیق به فناوری اطلاعات و صنعت خودرو، در کنار سالها فعالیت حرفهای و پشتوانه تحصیلات در مقاطع عالی دانشگاهی، باعث شده تحولات تکنولوژیک و روندهای اقتصادی بازار خودرو را بهصورت همزمان دنبال کنم. تلاشم روایت ساده، دقیق و کاربردی مفاهیمی است که آینده فناوری و اقتصاد خودرو را شکل میدهند؛ جایی که فناوری، اقتصاد و غرش خودرو به هم میرسند.دیدگاه خود را بنویسید لغو پاسخ
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
اینجا بنویسید…ایمیل
وبگاه


