تسلا پس از سال‌ها انتظار سرانجام نسل تازه تسلا رودستر را به نمایش گذاشت؛ خودرویی که قرار است مرز میان سوپراسپرت برقی و فناوری هوافضا را کمرنگ کند. در نمایش رونمایی، رودستر با کمک سیستم مکش زیر بدنه وارونه حرکت کرد، با پیشرانه‌های گاز سرد از زمین بلند شد و نسخه مجهز به سیستم Thrust شتاب صفر تا ۶۰ مایل‌برساعت را در کمتر از یک ثانیه به نمایش گذاشت.
تسلا تولید خودرو را برای سال ۲۰۲۸ هدف گرفته و برد بیش از ۴۸۰ کیلومتر و حداکثر سرعت بیش از ۳۷۰ کیلومتربرساعت را اعلام کرده است. بااین‌حال، نمایش خیره‌کننده تسلا بیشتر از آنکه به تمام پرسش‌ها پاسخ دهد، مجموعه تازه‌ای از سؤال‌ها ایجاد کرده است. بسیاری از مهم‌ترین جزئیات مربوط به نسخه‌های Thrust و Rocket هنوز مشخص نیستند و حتی نحوه استفاده روزمره از عجیب‌ترین فناوری خودرو توضیح داده نشده است.
۱. یک مخزن نیتروژن چند بار «شلیک» را جواب می‌دهد؟
مهم‌ترین فناوری نسخه Thrust، پیشرانه گاز سرد است. پشت صندلی‌ها یک مخزن کامپوزیتی فشارقوی یا COPV قرار دارد که گازی عمدتاً متشکل از نیتروژن را تا فشار حدود ۱۰ هزار psi ذخیره می‌کند.
این گاز از چهار نازل عقب با سرعت بسیار زیاد خارج می‌شود و نیروی رانش مستقلی از چرخ‌ها ایجاد می‌کند. MotorTrend حجم این مخزن را حدود ۲۰۰ لیتر گزارش کرده است.
اما تسلا هنوز نگفته یک مخزن پر چند بار امکان استفاده از حداکثر رانش را فراهم می‌کند. آیا راننده می‌تواند ده‌ها بار شتاب صفر تا ۹۶ کیلومتربرساعت زیر یک ثانیه را تجربه کند یا بعد از چند بار استفاده باید دوباره مخزن را پر کند؟ این سؤال برای نسخه Rocket مهم‌تر است، زیرا پرواز و معلق‌ماندن در هوا مصرف گاز بسیار بیشتری نسبت به یک بوست کوتاه هنگام شتاب‌گیری خواهد داشت.
۲. نیتروژن رودستر دقیقاً چطور شارژ می‌شود؟
این شاید مهم‌ترین سؤال عملی خودرو باشد. تسلا درباره روش شارژ مجدد مخازن فشارقوی توضیح رسمی نداده است. فشار حدود ۱۰ هزار psi معادل تقریباً ۶۹۰ بار است؛ بنابراین پرکردن این مخزن با یک کپسول عادی نیتروژن امکان‌پذیر نیست.
سیستم به تجهیزات تخصصی فشارقوی، بوستر گاز یا زیرساختی مشابه برخی سامانه‌های هیدروژنی نیاز خواهد داشت. هنوز مشخص نیست رودستر یک کمپرسور داخلی خواهد داشت که مخزن را به‌آرامی دوباره پر کند، مالکان باید به مراکز خدمات تسلا مراجعه کنند یا تسلا تجهیزات ویژه‌ای برای این کار عرضه خواهد کرد.
در اطلاعات منتشرشده پس از رونمایی نیز توضیحی درباره زمان شارژ، هزینه یا محل تأمین گاز ارائه نشده است. این یعنی مالک رودستر ممکن است با خودرویی روبه‌رو باشد که باتری آن در Supercharger شارژ می‌شود، اما برای استفاده مجدد از یکی از جذاب‌ترین قابلیت‌هایش به فرایندی کاملاً جداگانه نیاز دارد.
۳. نسخه Rocket واقعاً چقدر می‌تواند پرواز کند؟
در رونمایی، تسلا نشان داد نسخه مجهز به پیشرانه‌های بیشتر می‌تواند از زمین بلند شود، در هوا تغییر جهت دهد و دوباره فرود بیاید. MotorTrend در نمونه نمایشی مجموعاً ۱۰ نازل گاز سرد را شناسایی کرده است؛ چهار نازل برای رانش رو به جلو، چهار نازل رو به پایین برای ایجاد نیروی بالابر و دو نازل در قسمت جلو برای کنترل جهت حرکت.
اما هنوز هیچ عدد رسمی برای مدت پرواز، حداکثر ارتفاع، مسافت قابل پیمایش در هوا یا تعداد مانورها با یک مخزن پر وجود ندارد. بنابراین بهتر است فعلاً Roadster Rocket را یک خودروی دارای قابلیت پرش و پرواز کوتاه بدانیم، نه خودروی پرنده‌ای که بتواند چند کیلومتر بالای خیابان حرکت کند.
۴. آیا اصلاً اجازه داریم با آن پرواز کنیم؟
حتی اگر نسخه تولیدی بتواند دقیقاً همان حرکات نمونه نمایشی را انجام دهد، مسئله بعدی قوانین است. تسلا در صفحه رودستر اشاره کرده که نسخه Rocket در تمام مناطق عرضه نخواهد شد و هنوز فهرستی از بازارهایی که این قابلیت را تأیید خواهند کرد، منتشر نشده است.
یک خودرو به‌محض آنکه عمداً از زمین بلند شود می‌تواند با دسته دیگری از مقررات ایمنی و حتی قوانین هوانوردی مواجه شود. مشخص نیست نهادهای نظارتی اجازه استفاده از چنین قابلیتی را در خیابان عمومی خواهند داد یا «پرواز» فقط به پیست‌ها و محیط‌های کنترل‌شده محدود می‌شود.
۵. ایمنی مخزن ۱۰ هزار psi در تصادف چطور تضمین می‌شود؟
COPV فناوری تازه‌ای نیست و سال‌هاست در صنایع هوافضا و خودروهای هیدروژنی استفاده می‌شود. مخزن رودستر نیز از ساختار کامپوزیتی بسیار مقاومی بهره می‌برد و همین فناوری یکی از زمینه‌های تخصصی SpaceX است. اما نصب مخزنی با چنین فشار بالایی در یک سوپراسپرت جاده‌ای پرسش‌های متفاوتی ایجاد می‌کند.
اگر خودرو از عقب تصادف کند چه اتفاقی می‌افتد؟ مخزن پس از چند سال نیاز به بازرسی یا تعویض دارد؟ در آتش‌سوزی چگونه فشار تخلیه می‌شود؟ و نسخه Rocket که مخازن بیشتری دارد، چه ساختار حفاظتی خواهد داشت؟ تسلا هنوز نتایج آزمون تصادف یا جزئیات سامانه‌های ایمنی این بخش را منتشر نکرده است.
۶. باتری رودستر قیقاً چه مشخصاتی دارد؟
تسلا تأیید کرده که نسل جدید رودستر از سلول‌های استوانه‌ای 4680، معماری خنک‌کاری جدید و پوشش تیتانیومی برای مجموعه باتری استفاده می‌کند. درعین‌حال برد رسمی فعلی خودرو بیش از ۳۰۰ مایل، یعنی بیش از ۴۸۰ کیلومتر، عنوان شده است. اما هنوز ظرفیت باتری، ولتاژ معماری الکتریکی، حداکثر توان شارژ، منحنی شارژ و حتی وزن نهایی خودرو اعلام نشده‌اند.
این اطلاعات برای خودرویی با چنین عملکردی بسیار مهم‌اند؛ زیرا فن‌های مکش، آیرودینامیک فعال، موتورهای قدرتمند و سایر سامانه‌های خودرو همگی به انرژی نیاز دارند و استفاده سنگین در پیست می‌تواند مصرف انرژی را به‌شدت افزایش دهد.
۷. قیمت واقعی رودستر چقدر است؟
عددهایی مانند ۵۰ هزار و ۲۵۰ هزار دلار پس از رونمایی زیاد منتشر شدند، اما یک نکته مهم وجود دارد: این اعداد قیمت خودرو نیستند. تسلا هنوز قیمت نهایی رودستر را اعلام نکرده است. مبلغ ۵۰ هزار دلار برای رزرو نسخه Performance و ۲۵۰ هزار دلار برای رزرو Thrust دریافت می‌شود. نسخه Rocket نیز فعلاً فقط با دعوت تسلا قابل سفارش خواهد بود.
بنابراین هنوز نمی‌دانیم نسخه‌ای که زیر یک ثانیه به ۹۶ کیلومتربرساعت می‌رسد واقعاً چندصد هزار دلار قیمت خواهد داشت؛ چه برسد به نسخه تک‌نفره Rocket با سیستم کامل پرواز.
۸. وقتی نیتروژن تمام شود چه اتفاقی می‌افتد؟
موتورهای برقی رودستر برای حرکت خودرو به سیستم گاز سرد وابسته نیستند. نسخه Performance نیز بدون پیشرانه‌های گازی از موتورهای الکتریکی و سیستم مکش زیر بدنه استفاده می‌کند و تسلا برای آن شتاب بسیار بالایی در نظر گرفته است. نسخه Thrust درواقع پیشرانه گاز سرد را به همین مجموعه اضافه می‌کند.
پس تمام‌شدن نیتروژن به معنی متوقف‌شدن خودرو نیست.
اما چیزی که نمی‌دانیم این است که خودرو در این حالت دقیقاً چه محدودیت‌هایی اعمال می‌کند. آیا شتاب Thrust مستقیماً به سطح Performance برمی‌گردد؟ سیستم نرم‌افزاری اجازه رانندگی عادی با مخزن خالی را می‌دهد؟ فشار مخزن چطور به راننده نمایش داده می‌شود و چه زمانی خودرو درخواست شارژ مجدد خواهد کرد؟ حتی این جزئیات ساده هنوز مشخص نشده‌اند.
رودستر فعلاً بیشتر یک نمایش فناوری است
Roadster جدید شاید عجیب‌ترین محصولی باشد که تسلا تاکنون معرفی کرده است. سیستم مکش فعال می‌تواند خودرو را حتی در سرعت صفر به سطح بچسباند، پیشرانه‌های گاز سرد محدودیت چسبندگی تایر را در شتاب‌گیری دور می‌زنند و نسخه Rocket حتی برای مدت کوتاهی خودرو را وارد بعد سوم حرکت می‌کند.
اما این فناوری‌ها هنوز روی یک محصول تولید انبوه امتحان نشده‌اند. خود رودستر نیز پس از معرفی اولیه نسل دوم در سال ۲۰۱۷ بارها با تأخیر مواجه شده و اکنون سال ۲۰۲۸ به‌عنوان زمان آغاز تولید مطرح است.
بنابراین تا زمان انتشار مشخصات نهایی، شاید جذاب‌ترین بخش رودستر نه اعدادی باشد که تسلا اعلام کرده، بلکه همین سؤال‌های بی‌پاسخ باشد: یک خودروی موشکی را کجا شارژ می‌کنیم، چند بار می‌توانیم شلیکش کنیم و اصلاً چه کسی اجازه خواهد داد با آن از زمین بلند شویم؟
