گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم که در ریرا و تارا استفادهشده، قرار است در کراس اوور سایپا یعنی خودروی کراس اوور آریا هم استفادهشود. این جعبه دنده از نوع شش سرعته خودکار AT است. نسلهای پیشین این گیربکس روی نسخههای اولیه دنا پلاس توربو قرار گرفتهاست. این گیربکس اتوماتیک در برخی از خودروهای چینی نیز استفادهمیشود. گیربکس خودروهای ریرا، تارا و دنا جوانان هم دقیقا از همین نوع است. طراحی این گیربکس براساس گیربکسهای اتوماتیک شرکت آیسین ژاپن انجام شدهاست. در ادامه با معایب و مزایای گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم آشنا شوید.
بیشتر بخوانید: موتور دو لیتری آریا چه ویژگیهایی دارد؟ کیا سراتو الگوی کالیبراسیون آریا
بیت ران – مجتبی اسماعیلی: گیربکسهای اتوماتیک هر چند رانندگی را ساده، و لذت بخش میکنند اما اگر درست عمل نکنند به عذابی بزرگتر از کلاچ گرفتن با یک گیربکس دندهای تبدیل خواهند شد. گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم یکی از پُرکاربردترین گیربکسهای چینی است. این گیربکس در برندهای چینی مانند هایما، زوتی، بایک، دانگ فنگ و… استفادهشدهاست. اما نسل قدیمی این گیربکس در ایران برای اولین بار روی خودروی دنا پلاس اتوماتیک نصب شد. در حال حاضر تارا، دنا پلاس و ریرا از گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم استفادهمیکنند. پس از ایران خودرو، حالا سایپا هم از همین گیربکس در شاهین ME16 استفاده کردهاست. سایپا بنا دارد این گیربکس را روی آریا هم نصب کند. در ادامه گزارش به بررسی ویژگیها و جزییات دقیق این گیربکس در گفتوگو با کارشناس شرکت مگاموتور میپردازیم.در کانال آپارات بیت ران ببینید:
گیربکس آیسین الهامبخش گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم
انتظاری کارشناس تحقیق و توسعه شرکت مگاموتور دربارهی تاریخچه گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم به بیت ران گفت: ” این یک گیربکس شش سرعته است که تا الان در شرکت DAE در هفت نسخه تولید شدهاست. نسخهای که ما در مگاموتور داریم آخرین نسخه و نسخه هفتم این گیربکس است. طراحی پایه گیربکس، چرخ دندههای سیارهای، بلبرینگها و شفتها مربوط به گیربکسهای TF شرکت آیسین است. یعنی پایه طراحی گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم گیربکس آیسین است. تعداد زیادی از خودروسازها چه ایرانی و چه چینی مثل دانگ فنگ، زوتی، هایما و بایک هم از همین گیربکس استفادهمیکنند.”
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
وی به نقل از شرکت DAE لانگ لایف و دوام این گیربکس را بیش از ۳۰۰ هزار کیلومتر اعلام کرد، و افزود: “در صورت شرایط استفادهی درست، اولین تعمیرات مجاز بعد از ۳۰۰ هزار کیلومتر اتفاق خواهد افتاد. از نظر راندمان و عملکرد هم در شرایط بسیار خوبی قرار دارد و راندمانش بین ۸۶ تا ۹۳ درصد است.”
کارشناس مگاموتور دربارهی خودروهای سایپا که قرار است از این گیربکس استفادهکنند، تصریح کرد: ” الان قرار است شاهین با موتور ME16 و کراس اوور آریا با این گیربکس راهی بازار شوند.”
بیشتر بخوانید: تست خودرو ریرا انجام شد؛ قیمت، تیراژ تولید و زمان عرضه محصول
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم چه تفاوتی با نسلهای پیشین دارد؟
گیربکس کراس اوور آریا و شاهین سایپا
انتطاری در بیان تفاوت گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم با نسلهای پیشین، با اظهار اینکه “ما در مورد نسلهای قبلی پنجم یا ششم اطلاعی در دست نداریم”، ادامه داد: “در نسخه هفتم اویل کولر و قطعات کلاچهای داخل گیربکس بهینهسازی شدهاند. به گفته شرکت DAE الان تمام تستهای مربوط به دوام و عملکرد در نسخه هفت پاس میشوند. من فکر میکنم در حال حاضر تنها نسخه هفتم این گیربکس در شرکت DAE تولید میشود.”
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
چرا گیربکسهای چینی زود داغ میکنند؟
تجربه راندن خودروهای مختلف چینی و ایرانی که از گیربکس اتوماتیک استفادهمیکنند، نشان میدهد که این گیربکسها به شدت به تغییرات (افزایش) دما حساساند. به این معنی که وقتی خودرو بهصورت عمدی توسط راننده (رانندگی اسپرت و معکوس کشی) یا هنگام مواجه با شرایط بحرانی مانند سر بالایی، ترافیک، گرمای هوا و… تحت فشار قرار میگیرد، گیربکس به شدت محدود میشود. یعنی دیگر عکس العملی به واکنش پدال گاز نشان نمیدهد. در این حالت، هر چه به پدال گاز فشار بیاورید، گیربکس عکسالعملی نشان نمیدهد و با توجه به میزان سرعت، تنها یک دندهی خاص را انتخاب میکند و اولویت را تنها حفظ سرعت در نظر میگیرد. چرا این اتفاق میافتد؟
کارشناس مگاموتور دربارهی داغ کردن گیربکسهای اتوماتیک چینی به بیت ران توضیح داد: “موضوع بحث خنککاری گیربکس است. شرکت سازنده با توجه به شرایط، ظرفیت کولینگ (خنککاری) گیربکس را (به خودروساز) پیشنهاد میدهد. این گیربکسها آب خنک هستند و رادیاتور اصلی خودرو این گیربکسها را خنک میکند. اگر شرایط خنککاری خودرو مناسب نباشد، طبیعتا نمیتواند دمای روغن گیربکس را در شرایط پایداری قرار دهد و دما بهصورت نمایی رشد میکند. وقتی دمای گیربکس به دمای بالای ۱۲۷ درجه برسد، حالت اضطراری یا مراقبتی فعال میشود. در این حالت یا گشتاور موتور محدود میشود، یا استراتژیهای دیگر مراقبتی اعمال میشوند.”
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
بیشتر بخوانید: مشکلات دنا پلاس اتوماتیک صفر کیلومتر / مصرف سوخت صدی ۲۰ لیتر!
استراتژی مگاموتور برای خنک کاری گیربکس DAE چیست؟
گیربکس کراس اوور آریا و شاهین سایپا
انتظاری درباره استراتژی شرکت مگاموتور برای خنککاری گیربکس DAE تصریح کرد: “در خودروهایی که ما در کشور کالیبره میکنیم، بار حرارتی گیربکس در طراحی رادیاتور خودرو در نظر گرفتهمیشود. همچنین در شرایط کالیبراسیون، تمام استراتژیهای خنککاری استراتژیهای تعویض دنده، دقت و سرعت تعویض دندهها طوری در نظر گرفته میشوند که در بهترین شرایط انجام شوند.
همچنانکه شرایط دمایی و مدیریت حرارتی گیربکس و موتور در شهرهای مختلف و شرایط آب و هوای سرد و گرم مورد تست قرار میگیرند تا این اتفاق (داغ کردن گیربکس) به کمترین حد ممکن برسد. “
گفتنی است تجربه رانندگی خبرنگار بیت ران با ریرا که آن هم از گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم استفادهمیکند، نشان میدهد که این گیربکس هم پس از کمی فشار آوردن به خودرو، حالت مراقبتی را پیاده میکند. در این حالت گشتاور موتور ریرا محدود میشود و عکس العمل گیربکس هم به شدت کند میشود. باید دید شاهین و آریا میتوانند از این مشکل عبور کنند، یا این ایراد ذاتی یک گیربکس چینی است؟
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
آیا گیربکس شاهین اتوماتیک داغ نمیکند؟
تجربه راندن محصولات چینی و ایرانی که از گیربکسهای اتوماتیک DAE استفاده میکنند، نشان میدهد که این گیربکس خیلی زود به دمای بحرانی میرسد. آیا سایز رادیاتور شاهین با توجه به استفاده از گیربکس اتوماتیک تغییر کردهاست و شاهین اتوماتیک داغ نمیکند؟
کارشناس مگاموتور در پاسخ به این پرسش بیت ران گفت: “اینکه سایز رادیاتور شاهین اتومات عوض شدهاست یا نه را دقیقا مطمئن نیستم. ولی بار حرارتی موتور ME16 به اضافه بار حرارتی گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم در طراحی سیستم خنککاری خودرو در نظر گرفته شدهاست. تمام تستها روی دینامومتر و همچنین در شرایط محیطی پاس شدهاست. این خودرو مشکلی از نظر محدود شدن موتور و گیربکس ندارد.”
اما چه اتفاقی برای شاهین اتوماتیک خواهد افتاد اگر در گرمای ۵۰ درجه اهواز و با بنزین بیکیفیت کار کند؟
انتظاری به این پرسش پاسخ داد و گفت: “بحث گشتاور موتور طبیعتا با پایین آمدن اعداد اکتان بنزین یک مقداری پایین خواهد آمد. ولی در بحث عملکرد گیربکس، تا زمانیکه موتور در شرایط نرمال حرارتی قرار بگیرد، یعنی دمایی که بههرحال نقطه استاپ روشن نشود، هیچگونه کاهش عملکردی را نخواهد داشت. مگر اینکه یک ایرادی در سیستم خنککاری پیش بیاید. برای نمونه رادیاتوری سوراخ شود یا فن کار نکند. در آن صورت، استراتژیهای مراقبتی جهت حفظ عملکرد سلامت موتور گیربکس وارد عمل میشوند.”
بیشتر بخوانید: جوش آوردن شاهین اتوماتیک به چه علت است؟
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
عملکرد گیربکس DAE چه تفاوتی با گیربکس سراتو سایپا دارد؟
کیا سراتو سایپا نیز از گیربکس شش سرعته خودکار AT استفاده میکند. گیربکس سراتو از عملکرد و دقت خوبی در تعویض دندهها برخوردار است. استهلاک آن هم مناسب است. گیربکس سراتو از نوع آیسین ژاپن است و در شرایط بحرانی داغ نمیکند. گیربکسهای برند چه تفاوتی در عملکرد دارند؟
کارشناس مگاموتور در اینباره توضیح داد: “بحثهای طراحی مپهای تعویض دنده، و سرعت تعویض دنده به شرکت خودروساز و شرکت طراح گیربکس بستگی دارد. ما خودمان سعی کردیم در پروژههایی که با شرکت دیگری انجام میدهیم، این مپها را شبیه به مپهای همان خودروی سراتو و گیربکسهای hpt انجام دهیم. تا همان تعداد معکوسی را که شما میفرمایید خودرو سراتو به شما می دهد، بدون ضعف عملکرد از این ماشین به راحتی بگیرید.”
انتظاری ادامه داد: “بعدا که به بازار بیاید، معکوسهای شش به چهار، پنج به دو یعنی حتی سه تا معکوس را هم بهصورت همزمان میدهد. ولی بحث اینکه کیفیت قطعات چگونه باشند، میگویم به تستهای صحه گذاری که سازنده گیربکس انجام میدهد، بستگی دارد.”
به گفته وی “مدارک تستهای دیویپی و تستهای عملکردی که ما از شرکت DAE دریافت کردیم، نشان میدهد که این گیربکس حداقل ۳۰۰ هزار کیلومتر در شرایطی که آسیبی نبیند، روغن آن به موقع تعویض شود و در شرایط درست استفاده شود، نیازی به تعمیرات نخواهد داشت.”
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
آیا گیربکس اتوماتیک DAE نسل هفتم عملکرد خوبی خواهد داشت؟
با توجه به تجارب و نتایج راندن خودروهای چینی و ایرانی که از گیربکسهای DAE استفاده میکنند، باید گفت که این گیربکس هرگز کارایی گیربکسی مانند آیسین را نخواهد داشت. اگر نگاهِ کلانتری به موضوع داشته باشیم، در مییابیم که حتی خودروهای کرهای هم بیشتر از گیربکسهای ژاپنی و اروپایی استفاده میکنند. این موضوع نشان از پیچیدگی بسیار زیاد ساخت گیربکسهای اتوماتیک دارد. حتی میتوان گفت تکنولوژی ساخت گیربکس اتوماتیک از پیشرانه هم پیچیدهتر است و نوعی انحصار در آن دیدهمیشود.
در نتیجه باید بدانیم که گیربکسهای DAE نسبت به تغییرات دما حساسیت بالایی دارند و باید به خوبی خنک شوند. در این میان سیستم خنککاری خودرو که قرار است بارِ اضافهی خنک کردن گیربکس را هم به دوش بکشد، بسیار مهم است. برای نمونه سیستم خنککاری قدیمی دنا جوانان توان کافی برای کاهش دمای گیربکس را ندارد. اما این مورد در ریرا که سیستم خنککاری جدیدی دارد هم مشاهده میشود. باید دید استراتژی سایپا برای سیستم خنککاری موتور و گیربکس کراس اوور آریا و شاهین اتوماتیک، راه به کجا خواهد برد؟
بیشتر بخوانید: زمان عرضه کادیلا ال ۹۰ ایرانی اعلام شد / بررسی موتور و مشخصات ظاهری
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
