نمایش بیامو سری ۳ هاچبک پنجدر، پروژه ناکامی که چند دهه مخفی ماند
امیر دهقان
بامو پس از سالها پنهانکاری، از نمونه تکساخت و آزمایشی سری ۳ کامپکت پنجدر پرده برداشت؛ خودرویی که دههها در انبار این کمپانی پنهان شده بود.
سری ۳ همواره نماد بارز سدان‌های بامو به شمار می‌رود اما این خانواده محبوب برای حدود یک دهه نسخه هاچبک نیز داشت که با نام سری ۳ کامپکت شناخته می‌شد. نسل اول این خودرو درواقع نقش همان سری ۱ امروزی را ایفا می‌کرد و روشی ارزان‌تر و درعین‌حال هیجان‌انگیز برای ورود به دنیای بامو بدون دست کشیدن از ساختار دیفرانسیل عقب محسوب می‌شد. بااین‌حال، درحالی‌که مدل استاندارد این هاچبک با کد E36/5 به‌صورت سه‌در روانه بازار شد، بامو ساخت نسخه پنجدر آن را نیز زیر نظر داشته و نمونه‌ای آزمایشی از آن تولید کرده است. اکنون بخش خودروهای کلاسیک بامو یک پروتوتایپ مرموز پنجدر را از موزه‌ها و انبارهای خود بیرون کشیده تا بخش ناگفته‌ای از تاریخچه این برند را پیش چشم همگان بگذارد.
این خودرو یک مدل ساده 316i کامپکت است که دو درِ عقب به بدنه هاچبک آشنای آن اضافه شده است. برخلاف نسخه شناخته‌شده سه‌در، این نمونه آزمایشی برای دههها از دید عموم دور نگه داشته شده بود. این نسخه تکساخت در ابتدا با رنگ سبز بوستون، تریم پارچه‌ای کابین و گیربکس اتوماتیک ساخته شد اما بعدها رنگ بدنه آن به قرمز تغییر یافت. وجود برخی جزئیات عجیب در خودرو ثابت می‌کند که بامو هرگز قصد عرضه مستقیم آن به بازار را نداشته است؛ به‌عنوان‌مثال، با وجود نصب کلیدهای شیشه‌بالابر برقی روی کنسول مرکزی، درهای خودرو به دستگیره‌های شیشه‌بالابر دستی مجهز هستند که نشان‌دهنده ماهیت کاملاً آزمایشی این پروژه است.
باوجوداینکه بامو دلیل رسمی لغو این پروژه را اعلام نکرده اما هزینه‌های بالای تولید منطقی‌ترین دلیل برای آن به نظر می‌رسد. اضافه کردن دو درِ جدید نیازمند مهندسی مجدد و ساخت قالب‌های بدنه تازه بود؛ اقداماتی که هزینه تمام‌شده خودرویی را که هدف اصلی‌اش قیمت اقتصادی بود، به‌شدت افزایش می‌داد. از سوی دیگر، عرضه یک هاچبک پنجدر می‌توانست بازار فروش نسخه‌های سدان و استیشن سری ۳ را که هر دو گزینه‌هایی کاربردی‌تر برای خریداران بودند، تحت تأثیر قرار دهد و باعث هم‌پوشانی محصولات شود.
همچنین بخوانیددرنتیجه، زمانی که نسل دوم سری ۳ کامپکت با کد E46/5 در اوایل دهه ۲۰۰۰ معرفی شد، بازهم خبری از درهای عقب نبود. این نسل عمر بسیار کوتاهی داشت و تنها حدود سه سال به فروش رسید. بامو حتی از عرضه این مدل در بازار آمریکای شمالی نیز صرف‌نظر کرد زیرا نسل قبلی فروش موفقی در آن منطقه تجربه نکرده بود و کمپانی نگران شکست دوباره این هاچبک در بازار آمریکا بود. درنهایت نخستین هاچبک پنجدر تولیدی بامو در سال ۲۰۰۴ و با معرفی نسل اول سری ۱ متولد شد. سری ۱ فرمول سری ۳ کامپکت را ادامه داد و در سال ۲۰۰۷ نسخه سه‌در آن نیز معرفی شد. با نگاهی به گذشته، پروتوتایپ فراموش‌شده E36/5 نخستین تلاش بامو برای دست‌یابی به فرمولی بود که برای به ثمر نشستنش یک دهه صبر کرد.
این هاچبک پنجدر 316i اما تنها خودروی خاص دوران E36/5 نیست زیرا بامو در آن دوران مدل معروف M3 کامپکت را هم توسعه داد که آن مدل نیز هرگز به خط تولید نرسید. خوشبختانه بامو به‌جای اوراق کردن این خودروها، هر دو نمونه را در انبار نگهداری کرد. اگرچه M3 کامپکت همواره توجهات زیادی را به خود جلب کرده است اما رونمایی از این 316i پنجدر به دلیل بی‌خبری مطلق از وجودش، شگفتی بسیار بزرگ‌تری برای علاقه‌مندان بود. امروزه روح این دو خودرو در سری ۱ و مدل‌های اسپرت‌تر آن زنده است اما مدل امروزی M135i ماهیتی کاملاً متفاوت دارد زیرا این هاچبک داغ بر پایه پلتفرم دیفرانسیل جلو ساخته شده و به سامانه چهارچرخ محرک مجهز است درحالی‌که اجداد آن همگی بر پایه ساختار دیفرانسیل عقب شکل گرفته بودند.
