انقلاب برقی در جاده‌های چین؛ هدف‌گذاری ۴۰٪ کامیون سنگین برقی و ۳۰۰۰ ایستگاه تا ۲۰۳۰

دسته بندی : اخبار روز کد خبر :95205

1405/03/28

518

انقلاب برقی در جاده‌های چین؛ هدف‌گذاری ۴۰٪ کامیون سنگین برقی و ۳۰۰۰ ایستگاه تا ۲۰۳۰

منبع :

کد خبر : 95205

دسته بندی : اخبار روز پنجشنبه / 28 خرداد 1405 / 12:00 518

انقلاب برقی در جاده‌های چین؛ هدف‌گذاری ۴۰٪ کامیون سنگین برقی و ۳۰۰۰ ایستگاه تا ۲۰۳۰

انقلاب برقی در جاده‌های چین؛ هدف‌گذاری ۴۰٪ کامیون سنگین برقی و ۳۰۰۰ ایستگاه تا ۲۰۳۰

از رضا مسلمی پور | 1405-03-28 | 6 دقیقه برای مطالعه انقلاب برقی در جاده‌های چین؛ هدف‌گذاری ۴۰٪ کامیون سنگین برقی و ۳۰۰۰ ایستگاه تا ۲۰۳۰

دولت چین با همکاری 11 نهاد دولتی از جمله وزارت راه و کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی، برنامه‌ای اجرایی برای گسترش سریع استفاده از کامیون‌های سنگین جدید انرژی (NE‑HDT) منتشر کرده است که هدف آن رساندن سهم این خودروها به 40 درصد از بازار تا سال 2030 و تشکیل ناوگانی بیش از 1.6 میلیون دستگاه اعلام شده است؛ رقمی که معادل نزدیک به 20 درصد از کل کامیون‌های سنگین کشور خواهد بود.

هدف‌گذاری دولت چین تا 2030: جزئیات عددی و افق زمانی

این برنامه که برای تسریع گذار زیست‌محیطی در بخش حمل‌ونقل طراحی شده، نفوذ 40 درصدی خودروهای سنگین جدید انرژی تا سال 2030 را هدف‌گذاری کرده و پیش‌بینی می‌کند مجموع این خودروها از 1.6 میلیون دستگاه فراتر رود. علاوه بر این، دولت انتظار دارد تا سال 2030 سهم خودروهای جدید انرژی از حجم بار جاده‌ای میان‌شهری به حدود 18 درصد برسد.

چرایی اولویت‌گذاری کامیون‌های سنگین برقی در سیاست‌های کلان

حمل‌ونقل یکی از بخش‌های مهم تولید دی‌اکسید کربن است و نزدیک به 10 درصد از کل انتشارهای کشور را به خود اختصاص می‌دهد؛ در بین انواع حمل‌ونقل، کامیون‌های سنگین تقریباً 40 درصد از انتشارهای بخش حمل‌ونقل را موجب می‌شوند. بنابراین تصمیم‌گیران چینی بر این باورند که الکتریکی‌سازی کامیون‌های سنگین—که در این برنامه به وسایل نقلیه با وزن ناخالص 12 تن و بیشتر و محرک اصلی انرژی‌های نو اطلاق می‌شود—یک رکن کلیدی برای کاهش آلودگی‌هایی مانند اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق خواهد بود.

صرفه‌جویی اقتصادی و مقایسه جامع هزینه‌ها (TCO)

با وجود هزینه خرید اولیه بالاتر کامیون‌های برقی نسبت به نمونه‌های دیزلی، تحلیل‌های اقتصادی نشان می‌دهد هزینه کلی مالکیت (TCO) آنها پایین‌تر است. بر اساس داده‌های شرکت تحقیقات بازار CIC Consulting، در سال 2024 هزینه سالانه مالکیت یک کامیون سنگین دیزلی حدود 797,000 یوآن (معادل تقریبی 117,200 دلار آمریکا) برآورد شده، در حالی که همان شاخص برای نمونه الکتریکی تقریباً 620,000 یوآن (حدود 91,200 دلار) گزارش شد. این اختلاف هزینه عملیاتی، انگیزه مهمی برای پذیرش سریع‌تر فناوری برقی فراهم کرده است.

رشد نفوذ NE‑HDT در بازار: آمارهای تحولی

رقم‌ها نشان می‌دهد تحول در بازار بسیار سریع بوده است؛ لیانگ لین‌خه، مدیر در گروه Sany و رئیس بخش کامیون‌های سنگین این شرکت، اعلام کرده که نرخ نفوذ کامیون‌های سنگین جدید انرژی از تنها 0.9 درصد در سال 2021 به 28.9 درصد تا سال 2025 افزایش یافته است؛ جهشی که نشان‌دهنده ترکیبی از عوامل اقتصادی، صنعتی و سیاست‌گذاری است.

کاربری‌های فعلی و چالش‌های عملیاتی در حمل‌ونقل دوربرد

در حال حاضر اغلب نمونه‌های برقی کامیون‌های سنگین در مسیرهای کوتاه و محیط‌های بسته مانند معادن زغال‌سنگ، کارخانه‌های فولاد و بنادر به‌کار گرفته می‌شوند. وانگ جیان‌یویی، معاون مدیرکل شرکت FAW Jiefang و رئیس مؤسسه توسعه وسایل نقلیه تجاری، عنوان کرده که تا سال 2025 نفوذ خودروهای سنگین برقی در سناریوهای کوتاه‌برد در این محیط‌های بسته بیش از 60 درصد بوده است. اما برای حوزه لجستیک دوربرد، دو مانع کلیدی وجود دارد: چگالی انرژی باتری و توسعه زیرساخت‌های شارژ.

محدودیت وزن ناخالص و اثر آن بر ظرفیت حمل بار

قوانین فعلی چین حداکثر وزن ناخالص کامیون‌های سنگین را در حدود 49 تن تعیین کرده‌اند؛ از آنجا که افزودن ظرفیت باتری برای افزایش برد به معنی افزایش وزن خواهد بود، صاحبان کامیون‌ها اغلب باید بین برد بیشتر و از دست دادن ظرفیت حمل بار یکی را انتخاب کنند که پدیده‌ای به‌عنوان «کاهش تناژ بار قابل حمل» یا همان weight loss شناخته می‌شود. این معضل فنی-قانونی باعث شده که راه‌حل‌های جایگزین و نوآوری در طراحی و زیرساخت اهمیت یابد.

راه‌حل‌های فناورانه: شارژ مگاواتی و تعویض باتری

برای غلبه بر چالش برد و زمان شارژ، صنعت به دو مسیر عمده متکی است: نخست، شارژ مگاواتی که توسط بخش انرژی دیجیتال شرکت هوآوی پیگیری می‌شود و می‌تواند در سطح توان مگاوات کنترلی انجام گیرد؛ این فناوری هدف دارد تا روند شارژ را به میزانی برساند که یک کامیون در مدت زمان استراحت 20 دقیقه‌ای اجباری راننده—پس از چهار ساعت رانندگی مداوم—به شارژ کامل برسد. دومین مسیر، تعویض باتری است که شرکت CATL آن را به عنوان راهکاری برای کاهش مانع خرید و مدیریت ریسک کاهش ارزش دارایی باتری تبلیغ می‌کند؛ در این مدل به‌جای شارژ طولانی، پک باتری تخلیه‌شده به سرعت با یک پک شارژشده تعویض می‌شود.

شبکه تعویض باتری CATL: رشد سریع و تراز‌بندی جغرافیایی

شرکت CATL تا پایان سال 2025 موفق به ساخت 305 ایستگاه تعویض باتری ویژه کامیون‌های سنگین جدید انرژی شده و برنامه‌ریزی کرده تا شمار این ایستگاه‌ها را تا پایان 2026 به 900 برساند. هدف بلندمدت این شرکت پوشش 80 درصد از کریدورهای مهم لجستیکی تا سال 2030 است؛ هدفی که در صورت تحقق، جریان عملیاتی ناوگان‌های بین‌شهری را متحول خواهد کرد.

طرح دولتی برای توسعه زیرساخت: 3,000 ایستگاه شارژ و تعویض

برنامه اجرایی دولت خواستار ساخت تقریباً 3,000 ایستگاه شارژ و تعویض ویژه کامیون‌های سنگین شده است. در کنار سرمایه‌گذاری فیزیکی، دولت وعده داده تا با تامین زمین، تضمین‌های انرژی، مشوق‌های مالی و تعرفه برق ترجیحی؛ توسعه «کریدورهای جاده‌ای صفر کربن» و ایجاد مدل‌های تجاری نوآورانه را تسهیل کند تا انتقال به انرژی نو برای مالکان ناوگان‌ها از نظر اقتصادی پایدار و جذاب باشد.

پیامدهای شبکه برق و نیاز به هماهنگی با تولید انرژی تجدیدپذیر

گسترش ناگهانی شارژهای مگاواتی و شبکه‌ای از ایستگاه‌های تعویض باتری می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر شبکه برق وارد کند. برای آنکه این گذار واقعاً «صفرکربن» باشد، لازم است توسعه زیرساخت‌های شارژ با افزایش ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر و ارتقاء شبکه توزیع هماهنگ شود. بدون این هماهنگی، افزایش مصرف برق از منابع فسیلی می‌تواند بخشی از کاهش انتشار آلودگی حمل‌ونقلی را بی‌اثر سازد.

تحلیل بازار و مدل‌های کسب‌وکاری نوظهور

کاهش TCO برای کامیون‌های برقی، ترکیب ساختاری بازار را تغییر می‌دهد: شرکت‌های لجستیکی می‌توانند با پذیرش مدل‌هایی مانند باتری به‌عنوان سرویس (BaaS)، لیزینگ باتری یا قراردادهای سرویس کامل ناوگان، سرمایه‌گذاری اولیه را کاهش دهند و ریسک فنی و اقتصادی را مدیریت کنند. تولیدکنندگان باتری و اپراتورهای شبکه تعویض یا شارژ ممکن است به نقش‌های زیرساختی و خدماتی گسترده‌تری وارد شده و درآمد از فروش خودرو را با درآمد خدمات تکرارشونده جایگزین کنند.

نیاز به استانداردسازی، ایمنی و مقررات جدید

برای موفقیت طرح، تدوین استانداردهای فنی مربوط به شارژ مگاواتی، رابط‌های تعویض باتری، ایمنی حرارتی و مدیریت باتری، و همچنین بازنگری در محدودیت‌های وزنی و نحوه محاسبه بار مفید ناوگان ضروری است. بدون این چارچوب‌های مقننه و فنی، احتمال بروز مشکلات عملیاتی و ایمنی همچنان بالاست.

نتیجه‌گیری: فرصت‌ها و ریسک‌های گذار به NE‑HDT

هدف‌گذاری چین برای رسیدن به 40 درصد نفوذ کامیون‌های سنگین جدید انرژی تا 2030 یک برنامه بسیار بلندپروازانه است که ترکیب مشوق‌های دولتی، اقتصاد بهترِ کلی مالکیت، و توسعه زیرساخت فنی را شامل می‌شود. اگرچه مشکلاتی مانند محدودیت وزن ناخالص، نیاز به ارتقای شبکه برق و الزام به استانداردسازی فنی وجود دارد، اما رشد سریع نفوذ تا سال 2025 و سرمایه‌گذاری شرکت‌هایی مانند CATL و هوآوی نشان می‌دهد بازار و زنجیره تأمین در مسیر تحول واقعی قرار گرفته‌اند؛ تحولی که می‌تواند هم آلودگی هوا را کاهش دهد و هم مدل‌های کسب‌وکاری جدیدی برای صنعت حمل‌ونقل رقم بزند.

تازه‌ترین اخبار، مقالات و ویدئوهای تخصصی دنیای خودرو را در کانال تلگرام، اینستاگرام، روبیکا، بله و ایتا چرخان دنبال کنید.